Život Pavla Beljanskog

1892–1919.

Poreklo, porodica, rođenje

Pretpostavlja se da je porodica Beljanski u Vojvodinu došla još za vreme Velike seobe Srba 1690. godine iz sela Beljana kod Valjeva. Najstariji podaci zabeleženi su o pradedi Pavla Beljanskog, svešteniku Nikoli, čiji se otac zvao Arsenije. Prema ondašnjem običaju, najstariji sin u porodici nasleđivao je očevo zanimanje i dedino ime. Tako su i Nikolini potomci, i preci Pavla Beljanskog po toj liniji, bili pravoslavni sveštenici u bačkom mestu Gospođinci. Tu je rođen i Pavlov otac Svetozar Beljanski (1851–1921) koji je nasledni crkveni poziv zamenio lekarskim, završivši studije medicine u Beču. Prvo zaposlenje dobio je u Sremskim Karlovcima, gde se oženio Milanom Kostić (1869–1942), ćerkom poznatog karlovačkog trgovca Konstantina–Koste Kostića. Tu su rođene i dve Pavlove sestre Aleksandra–Sanda (1888–1944) i Ana–Anka (1890–1944). Poput mnogih uglednih Srba iz dvojne monarhije, Pavlovi roditelji su 1892. godine prešli u Srbiju. U Velikom Gradištu Svetozar Beljanski postaje gradski lekar i ubrzo dobija sina Pavla (19. juna). Posle dve godine, porodica se seli u Svilajnac, gde je rođen najmlađi sin Nikola (1895–1944).

 

Školovanje, rat i početak diplomatske karijere

Pavle Beljanski je osnovnu školu završio u Svilajncu. Školovanje je nastavio u Beogradu i 1910. godine položio je ispit zrelosti u Prvoj beogradskoj gimnaziji. Iste godine se upisao na Pravni fakultet. Studije prekida zbog izbijanja Prvog svetskog rata. U septembru 1914. godine stupio je u Đački bataljon u Skoplju. Za učešće u Prvom svetskom ratu, kao đak narednik, odlikovan je brojnim medaljama. Prilikom povlačenja preko Albanije oboleo je od tuberkuloze te je već u decembru 1915. u Skadru oslobođen od učestvovanja u ratnim operacijama. Ostatak zime i proleće proveo je na Krfu odakle je, u julu 1916. demobilisan i upućen na školovanje u Francusku. Upisao je studije prava na Sorboni, a diplomirao 17. jula 1917. Već naredne godine 15. juna, magistrirao je i odmah prijavio doktorat iz diplomatsko-konzularne struke. Međutim, po završetku Prvog svetskog rata, novoj državi, Kraljevini Srba Hrvata i Slovenaca, bili su potrebni mladi školovani ljudi poput Pavla Beljanskog. Školovanje konačno prekida 1919. godine zbog zaposlenja u Ministarstvu inostranih poslova, na mestu pisara I klase Kraljevskog poslanstva u Stokholmu. Nakon dva meseca postavljen je za sekretara Poslanstva. Tako je počela zanimljiva diplomatska karijera mladog Pavla Beljanskog, kroz koju će, upoznajući likovno, literarno i muzičko stvaralaštvo sačuvano u evropskim prestonicama, ostvariti najsuptilnije naklonosti svoje ličnosti.