Umetnička dela iz kolekcije

Milan MILOVANOVIĆ
Crvena terasa (1920)


Milan Milovanović je, bez sumnje, tokom boravka na jugu Srbije, u Makedoniji i na Svetoj gori, oslobodio svoj potez i počeo da slika svetlost. „Posle tifusa, vašiju, gladi, leševa posejanih duž Drima i u albanskim smetovima, Italija je izgledala još čarobnija no što jeste. Počeo je da radi. Slikao je po Rimu, Rimskoj Kampanji, Kapriju, Napuljskom zalivu, a potom na jugu Francuske, u Eksu u Provansi, na Azurnoj obali, u Nici i Bojileu. Te tri godine slikanja u izgnanstvu spadaju među najlepše godine njegovog stvaranja, kada je dao svoja najzrelija dela, ona na koja se u prvom redu misli kad se pominje njegovo slikarstvo”, pisao je o tom vremenu slikar i kritičar Momčilo Stevanović. Odjek tog slikarstva nalazimo i na platnu Crvena terasa, nastalom u Dubrovniku, tokom boravka na Jadranu 1920, ali sada slikar čini korak dalje koristeći svetlost da istakne snagu same boje. Očaran mediteranskim ambijentom, intenzitetom plavog neba i mora, belinom kamena i bljeskom sunčevih zraka, Milovanović ponovo slika pod otvorenim nebom, pod punom svetlošću. Poznat po čestom menjanju poteza, umetnik i ovde isprobava načine nanošenja boje. Tako je kompozicija Terasa u Dubrovniku (Narodni muzej, Beograd) slikana kompaktnim potezima guste paste, dok se u Crvenoj terasi mrljama i crticama bojom Milovanović približava svom nekadašnjem uzoru Sisleu. Jadransko sunce, treperav vazduh i privlačan motiv izvukli su na videlo sve najlepše Milovanovićeve slikarske osobine. I sam očaran viđenim, slikar nastoji da očara i druge. Analiza svetlosti na kamenu i vegetaciji, kao i kolorit, nisu više impresionistički, već je utisak postignut autentičnom snagom boje, treperenjem čistih, jarkih tonova. Prethodni vlasnik slike bio je Rade Nikodijević.

Milan Milovanović