Umetnička dela iz kolekcije

Zora PETROVIĆ
Autoportret (1946)


„Kad nemam modela, često slikam i svoj autoportret. I mada slikam uvek iznova i iznova, na autoportretu nisam mnogo izmenjena. Uvek ostajem mlada” – rekla je Zora Petrović uoči svoje izložbe 1958. godine. Na brojnim autoportretima uistinu se ne vide procesi starenja, kao kod Rembranta na primer, ali se mogu precizno pratiti promene u radu, odnosno sve dublje ulaženje u probleme medija i osamostaljivanje u odnosu na umetničke konvencije. Autoportret iz zbirke Pavla Beljanskog razlikuje se od drugih autoportreta Zore Petrović verovatno zato jer je od početka bio namenjen kolekcionaru i otuda doza reprezentativnosti, očigledna ne samo u naglašavanju vitalizma slikarskog čina već i same vitalnosti umetnice u životnoj realnosti. Na uobičajenu ekspresivnost njenih autoportreta delimično ukazuje autoportret na slici U ateljeu, na kojoj su, osim Zore Petrović, naslikani Pavle Beljanski i Nedeljko Gvozdenović: dok su oni u slici povezani kako psihološki – međusobnim razgovorom, tako i kompoziciono – horizontalama kojima je formulisan prostor koji dele, prostor Zore Petrović formiran je vertikalama njene uspravljene i izmaknute figure, kao i vertikalama podignute palete, platna koje slika i golog tela modela. Ta različitost i posvećenost radu stajala je i u osnovi njene komunikacije sa svetom, bez obzira na bučnu srdačnost po kojoj je zapamćena. Kasnije su autoportreti Zore Petrović bili sve ličnije intonirani, posebno oni iz pedesetih godina na kojima je, nasuprot istovremeno nastajalim slikama, u samo nekoliko tonova boje bez sjaja, bio prikazan unutrašnji svet slikarke, često teškom sivom površinom, kao ogradom, zaštićen, ali i izolovan od okoline.

Zora Petrović