Autori iz kolekcije

Nadežda Petrović
(Čačak, 11. oktobar 1873 – Valjevo, 3. april 1915)


„Prva srpska slikarka na kraju devetnaestog i početkom dvadesetog veka”, posle crtačkih pouka u Beogradu, studije nastavlja u Minhenu (1898–1903). Otvorena za višeznačna likovna stremljenja secesije i opredeljena za rad u prirodi, prijemčiva za vitalne tokove velike umetnosti, prihvata boju kao dominantnog činioca slikarskog izraza i ekspresije, tj. kao osnovu likovnog jezika. Pariz (1910–1912) obogaćuje njen prosede kolorizmom Gogenove i fovističke poetike. Slikarstvom kakvo dotad u Srbiji nije viđeno, u kojem boja poprima samostalnu ekspresivnu vrednost, Nadežda ne nalazi razumevanje u likovno neobrazovanoj sredini. Prisutna u javnom životu Beograda, uz nastavnički posao piše kritike, organizuje izložbe i kolonije, budi patriotski duh, učestvuje u ratovima, putuje i – slika. Razvijajući se kao slikarka, od Beograda, preko Minhena do Pariza, prikazuje svoje vreme i njegove likovne tokove kroz jedinstven doživljaj prirode ugrađen u neprekinut razvojni tok u četiri razdoblja i sama razuđena sopstvenim fazama: minhensko (1898–1903) oličeno u građenju ličnog stila kroz savladavanje zanata, izražavanju bojom i hitrim, širokim potezom i u oduševljenju pejzažom; srbijansko (1903–1910) gde pejzaž i čovek ostaju prevashodna tema, a kolorističkim ekspresionizmom Nadežda se uključuje u evropske avangardne tokove; parisko (1910–1912) ostvaruje sintezu ekspresionističko-fovističke poetike i specifičnog tehničkog postupka gde naglašena faktura određuje blizinu i dinamizam bojenih masa, omeđenih oblicima predstavljenih predmeta. U ratnom razdoblju (1912–1915) slikana vizija oličena je u boji i materiji, svedenosti i izrazitom intenzitetu palete: crvene, žute, zelene, ljubičaste i bele. Revolucionarno za svoje vreme, visokih umetničkih dometa, ovo slikarstvo je avangardnim karakterom ugrađeno u same korene srpske moderne, a Nadeždu Petrović je uzdiglo u njenu vodeću figuru, čiji značaj prevazilazi lokalne okvire i pripada opštim umetničkim tokovima epohe.